Een reisspecial zonder safari-reportage is als een Kür op muziek zonder choreografie. Sommige dingen kunnen gewoon niet zonder elkaar. Daarom reisde Hoefslag af naar Botswana, een van de weinige plekken op de wereld waar je olifanten en luipaarden kunt bewonderen vanaf een paardenrug.

Tekst en foto’s: Lotty van Hulst

Ik heb iemand ooit horen zeggen dat op safari gaan hetzelfde is als een goed boek lezen. Je wilt de bladzijden blijven omslaan, het niet meer wegleggen en na het lezen laat de schrijver je met kippenvel op de armen achter. Verlangend naar meer. Mooi gezegd, want dit is exact wat Afrika met je doet. Je kunt daarna geen reclamespotje met een oranje, zakkende zon en bijbehorende muziek meer zien zonder terug te willen naar dit alles overtreffende continent. Ik heb het aan den lijve ondervonden. De persoon achter bovenstaande anekdote, ervoer zijn safari overigens vanuit een terreinwagen. Maar wat nu als je die olifanten ziet vanaf een paardenrug, wetend dat deze grote, grijze reuzen zich in een seconde kunnen transformeren van vredige planteneter tot genadeloze bulldozer? Er gaat niets boven een rengalop over de savanne. Tijdens zulke magische momenten combineer je als paardenmens de Afrika-passie met een fijne overdosis adrenaline. Verslaving gegarandeerd, weet dus waar je aan begint voordat je mijn sporen volgt naar Botswana’s Tuli-blok.

Bewapend op pad

We galopperen door een droog, nu nog tamelijk dor landschap. Het regenseizoen is net begonnen, dankzij de korte maar heftige stortbuien die binnenkort volgen, zal het gebied snel weer groen kleuren. Gids Mpho galoppeert voor ons uit. Hij heeft een geladen geweer op zijn rug, een zogeheten bullwhip hangt aan de voorkant van het zadel op de schouder van zijn paard. Het geweer is een leeuwen-voorzorgsmaatregel, de zweep moet olifanten op afstand houden. ‘Een slag van deze zweep klinkt als een geweerschot, meestal is het wel genoeg om de olifant tijdens een eventuele aanval te laten omdraaien’, verzekert hij tijdens de briefing met een geamuseerde grijns op zijn gezicht. Kijkend naar zijn achter-gids West die op dat moment geen spier vertrekt, beseffen ook de andere safari-gangers uit de groep dat onze Mpho niet eens een grapje maakt.

Botswana

Divers door water

Het gebied waar we met Limpopo Horse Safaris in rijden ligt in Mashatu Game Reserve, wat deel uitmaakt van het 120.000 hectare tellende Tuli-blok in Zuidoost Botswana. De Limpopo-rivier vormt de landsgrens met Zuid-Afrika. We kunnen het vanuit het kamp zien liggen, aan de overkant van de rivier. Dankzij de Limpopo met haar wassende water is de diversiteit aan planten en dieren in het gebied enorm. Anders dan in bijvoorbeeld Zuid-Afrika, is dit enorme reservaat niet omgeven door een hek, wat wil zeggen dat de dieren vrij kunnen migreren en alleen worden tegengehouden door natuurlijke grenzen. Het wordt ook wel het Land van de Giganten genoemd, vanwege de immense Baobab bomen die over de vlakten staan verspreid. Het gebied is bekend om zijn grote kuddes olifanten, hele families doorkruisen de savannes. Ook de grote katten als leeuwen, cheetah en luipaarden zijn wijd verspreid. Neushoorns zijn er dankzij stropers helaas niet meer te vinden in Mashatu.

Olifant vs. paard

Net als we het over de olifanten hebben, gebaart Mpho dat we stil moeten zijn. We naderen een kudde van ongeveer twintig imposante dieren. De wind waait niet in ons voordeel. Meerdere olifanten staan al met hun slurf omhoog, ze hebben ons geroken. Dichterbij komen dan een paar honderd meter is daarom geen optie meer. Een uur later komen we er nog meer tegen, net als we met de hele groep in galop over de vlakte denderen. Gevalletje handrem. Het is ongelooflijk hoe de paarden blijven opletten, ze hebben de lichaamstaal van de olifanten na jaren training feilloos op hun netvlies. Mijn paard, Valiant, blijft net als de andere paarden scherp. Hij is niet bang, maar let voortdurend op de olifanten voor ons. Alsof hij ze spiegelt. Het is ons niet overkomen, maar als een olifant plotseling aanvalt, draaien de paarden vaak al weg voordat de ruiter überhaupt een hulp tot spoedevacuatie kan geven. Het zal dan ook niemand verbazen dat deze safari alleen voor gevorderde ruiters bestemd is, niet voor de beginner. Je moet in staat zijn om in het zadel te blijven zitten, mocht je paard opeens 180 graden draaien, of als je onverwacht ergens overheen moet springen. Stoppen voor een tak of scheur in het pad is er hier niet bij.

‘Vlakbij mijn tent hoor ik het onmiskenbare geluid van een hyena’

 

botswana2

Leeuwen-briefing

Als ik om me heen kijk, zie ik in het stoffige zand schedels van gnoes en impala’s die hier het leven hebben gelaten. Sta er vooral niet te lang bij stil, dat je als ruiter op zo’n moment door het land der carnivoren galoppeert op de rug van een steak-menu. Veiligheid is hier een gekoesterd goed, iets dat maakt dat eventuele zorgen snel worden weggenomen. Een dode toerist is tenslotte nergens goed voor. Om deze reden worden vooral de leeuwen onderweg gemeden. Mpho en West rijden rond met een radio in de zadeltassen. Als andere gidsen in het reservaat de leeuwen hebben gelokaliseerd, wordt dit doorgegeven zodat de route daarop aangepast kan worden. Dat wil echter niet zeggen dat je ze niet per ongeluk tegen kunt komen, vandaar het geweer als voorzorgsmaatregel. Incidenten zijn er nog niet geweest, ook niet tijdens een onverwachte ontmoeting. De leeuwen hier hebben nog nooit een paard geproefd, daardoor zijn ze tot nu toe niet meer dan nieuwsgierig geweest. Ze weten tenslotte niet wat zo’n paard precies inhoudt. Om die reden wordt een eventueel overleden paard verbrand. Dit om te voorkomen dat leeuwen op wat voor manier dan ook toegang krijgen tot paardenvlees. Tijdens de briefing wordt met name één ding kort maar krachtig uitgelegd. Bij het zien van een leeuw is weggalopperen een no go. Het is een stelregel in de safariindustrie: ‘Whatever you do, don’t run. Food runs…’ Oké… Een ontmoeting met Simba in levende lijve hoort natuurlijk wel bij de hele Afrika-ervaring, daarom gaat er in de middag een game drive door het reservaat. Zo kunnen deze top-carnivoren toch worden bewonderd, maar dan veilig vanuit een terreinwagen. Net als Mpho deze manier van werken uit de doeken heeft gedaan, sprint er voor onze neus een luipaard uit het gras. We zien hem maar even, hij maakte zich liever zo snel mogelijk uit de voeten. Een paard is te groot en te zwaar voor hem, vandaar de volledige desinteresse. Dat maakt onze interesse vanzelfsprekend niet minder groot, prachtig. ‘Kamperen’ Wie bij Limpopo Horse Safaris tochten door dit reservaat boekt, slaapt in een schitterend tentenkamp. Een kamp zonder hekken, zonder bescherming tegen een eventuele leeuw of olifant die even komt kijken naar wat er allemaal aan de hand is. Het gebeurt geregeld, dat er ’s ochtends rond het kampvuur sporen worden gevonden van luipaarden en hyena’s. Om die reden mag je ’s avonds niet alleen naar je tent lopen, er gaat altijd een bewaker mee. Je weet tenslotte nooit wat je tegenkomt. De tenten zijn groot, luxe, de douche heeft zelfs warm water. Deze manier van kamperen is in de safari-industrie ook wel bekend als ‘glamping’. Het is so glamorous en van alle gemakken voorzien dat het bijna niets meer met kamperen te maken heeft.

Bushgeluid

Als de zon zakt, denken we al zittend rond het kampvuur allemaal hardop terug aan de zebra’s, giraffen, olifanten en vele antiloop-soorten die we in de afgelopen dagen hebben gezien. Natuurlijk ontbreekt het luipaard niet, én de luipaardschildpad. Deze laatste, de grootste landschildpad in Afrika en de enige die kan zwemmen, wist niet wat hem overkwam toen hij opeens een paardenneus boven zijn kop zag zweven. Tegen bedtijd, lopen we met lampen op zonne-energie en onder begeleiding van onze bewaking naar de tenten. Als ik die ochtend om vier uur wakker word, hoor ik een onbetaalbaar en onvergetelijk bushgeluid aan de andere kant van het canvas. ‘Woooeeep woooeeep’, klinkt het. Een hyena, zonder twijfel. Ieder mens krijgt hier kippenvel van. De belevenis van een safari te paard is inderdaad als het lezen van een ontzettend goed boek. Oh Afrika, mijn verslaving, ik wil graag de hele omnibus.

‘ In het land der carnivoren zit je hier als ruiter op de rug van een steak-menu…’

 

botswana3

3 FEITEN OP EEN RIJ

REIS: je vliegt in ongeveer elf uur van Nederland naar Johannesburg, Zuid-Afrika. Vanuit daar ga je met een transfer richting Botswana, een autorit van circa zes uur. Wij gebruikten Saddle Bag Shuttles, absoluut een aanrader. Bij de grenspost word je opgewacht door je gids van Limpopo Horse Safaris. Je kunt ook een binnenlandse vlucht boeken, maar dit kan alleen op donderdag en zondag.

MALARIA: dit gebied in het zuidoosten van Botswana valt onder de lage risicogroep, maar het is niet gegarandeerd malaria-vrij. Wil je dus zeker zijn en reis je in de periode van november tot maart, slik dan malaria-preventie zoals Malerone. De meeste ziektekostenverzekeraars vergoeden deze tabletten. Lange mouwen dragen na zonsondergang en sprayen van Deet ondervangt ook veel.

VEILIG?: ja, Botswana is veilig. De reden dat je zelden iets hoort over dit land, is omdat het al jarenlang politiek-stabiel is. Het is het rijkste land op het continent Afrika, grote conflicten of doorgedraaide dictators zijn er nooit geweest.

 

EXTRA INFORMATIE

• Retourvlucht Amsterdam-Johannesburg:
gemiddeld € 700
• Limpopo Horse Safaris: £ 2450 (7 nachten) of
£ 1750 (5 nachten) all inclusive. Prijzen in Britse ponden
• Retour-transfer Limpopo Horse Safaris:
Transfer per auto of vliegtuig omgerekend € 450
• Retour binnenlandse vlucht Johannesburg –
Limpopo Valley Airfield: £ 320

Meer weten?

Safari en transfer: www.limpopohorsesafaris.com
Binnenlandse vlucht: www.angelgabriel.co.za